ලොවේ බැබලවීමට නම්...
පසුගිය සතියෙන්.....
රියර් අද්මිරාල් ලලිත් ඒකනායක නාවික හමුදාවේ වෛද්ය වරයෙකු මෙන්ම එහි වෛද්ය අධ්යක්ෂවරයාද වේ. එහෙත් ඔහු අප වඩාත්ම හොඳින්ම හඳුනන්නේ ප්රකට හා ප්රවීන වනජීවී ඡායාරූප ශිල්පියෙකු ලෙසිනි. පරිසරවේදියකු හා පරිසර ගවේශකයකු ලෙසිනි. ඔහු තමන් උපන් මව්බිමේ හෙවත් ශ්රී ලංකාව නම් අපගේ මෙම රම්ය දිවයිනේ වන සතුන් ගැනද, පරිසරය ගැනද කතාකරන්නේ මහත් භක්තියකින් හා ආදරයකිනි. ඒ අතුරින්ද ඔහු වනජීවී ඡායාරූපකරණයට අත්පොත තැබු යාල වනෝද්යානයට දක්වන්නේ ළබැඳි සෙනෙහසකි. විශේෂයෙන්ම යුද්ධයේ නිමාවත්, සංචාරක කර්මාන්තයේ පිබිදීමත් සමඟ යාල වනෝද්යානයේ පැවැත්ම හා අනාගතය ගැන ඔහු මෙසේ හඬ අවදිකරන්නේ තමන් යාල වනෝද්යානයෙන් ලැබූ දැට කෘතගුණ දැක්වීමක් වශයෙන් හා ශ්රී ලංකාවේ වනජීවීන්ගේ ආරක්ෂාව ගැන බලධාරීන් අවදිකරනු පිණිසය.සෆාරි වාහනවල ප්රමිතිය හා බස්රථ ඇතුළු කිරීම
යාල උද්යානය නිසා සෆාරි ජීප්රථකරුවන් රැසක් ආදායම් ලබනවා. ඔවුන් සංචාරක පහසුකම් සපයන්නන් වගේම, උද්යානයෙන් යෑපෙන්නන් නිසා උද්යානය රැක ගැනීමත් වනජීවීන් රැකගැනීමත් ඔවුන්ගේ විශාල වගකීමක්. ඒත් අද යාල තියන සෆාරි ජීප්රථ බොහෝමයක් ප්රමිතියෙන් තොරයි. පරිසර දූෂණය (දුම නිසා) ශබ්දය, කැඩුණු අබලන් වාහන නිසා සංචාරකයන්ට හා වන සතුන්ට ජීවිත අවදානම වැඩියි. ඒ නිසා අවම ප්රමිතියකින්වත් මේ ජීප්රථ තිබිය යුතුයි. ප්රමිතිය වගේම ජීප්රථ ලියාපදිංචියත් රියදුරන්ට වලංගු රියදුරු බලපත්රයක්ද තිබිය යුතුය.
බස් රථ (දොර දෙකේ පවා) උද්යානයට ඇතුල් කිරීම බරපතල වරදකි. ඇතැම් බස් නාමපුවරු සහිතව උද්යාන තුළ ගමන් කරනු පෙනේ. මෙය ලෝකයේ කිසිදු උද්යානයක සිදු නොකෙරෙන ක්රියාවකි. බස්රථ ඇතුළු කිරීම වහාම තහනම් කළ යුතුය. මෙය උද්යානයේ තත්ත්වයට වගේම වනජීවී ආරක්ෂාවට දැඩි තර්ජනයකි. සංචාරක නඩ සඳහා ගමන් පහසුව සැලසීම වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුවේ වගකීමකි. ඉන්දියාවේ නම් මේ සඳහා තැනූ හරිත වර්ණ, අඩු ශබ්දය ඇති විවෘත ටිපර් වැනි රථ භාවිත කෙරේ. මෙය ලංකාවේත් ක්රියාත්මක කළ යුතු අතර වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුවට මෙවන් වාහන ලබාදිය යුතුය.
මාර්ගෝපදේශක වෘත්තිය
මාර්ගෝපදේශකයා යාල වනෝද්යානයේත් රටේත් වනජීවී සංරක්ෂණ තත්ත්වය හා
උද්යානයේ ආඩම්බරය ලොවට ගෙනයන පුද්ගලයාය. එබැවින් ඔවුන්ට වැඩිදුර වෘත්තීය අධ්යාපනය ලබා දිය යුතුය. ප්රියමනාප කතාව, ඔවුන්ට අත්යාවශ්ය දෙයකි. මේ සඳහා චෝදනා තිබේ. ඔවුන්ට වැඩමුළු හා මූලික දැනුම විද්යාත්මකව ලබාදිය යුතුය. ඇතැම්විට මාර්ගෝපදේශක යන් නැතැයි කියා ජීප්රථ රියෑදුරන් තනිව (තම අභිමතය පරිදි) ජීප්රථ රැගෙන යනු දක්නට ලැබේ. එහිදී දැඩිසේ උද්යාන නීති උල්ලංඝනය වේ. දිවියන් ජීප්රථවල ගැටෙන්නේ මෙවන් අවස්ථාවලදීය. මාර්ගෝපදේශකයන්ට සුදුසු නිල ඇඳුමක් නැති වීම විශාල අඩුපාඩුවකි. රාජකාරි නිල ඇඳුම මාර්ගෝපදේශක කාර්යයට කිසිසේත් නොගැලපේ. එවන් නිල ඇඳුම, දෘඪ සපත්තු ඔහු පමණක් නොව සංචාරක නඩයම අප්රසන්නතාවට පත්කරයි. කළ යුතුව ඇත්තේ අපවැනි ඝර්ම කලාපීය රටකට ගැලපෙන සේ හරිත වර්ණ, වැදගත් පිළිවෙළක් සහිත සහ යාල උද්යානයේ අනන්යතාව කියෑවෙන ටී ෂර්ටයක් සහ කලිසමක්ද, කැන්වස් වැනි සපත්තු යුගලක්ද සහිත චාම් සැහැල්ලු නිල ඇඳුමක් මාර්ගෝපදේශකයාට ලබාදීමයි. ලෝකයේ සෑම වනෝද්යානයකම පාහේ තත්ත්වය එහෙමය. එහෙත් ලොවක් පිළිගත් යාල තත්ත්වය කෙතරම් කනගාටු දායකද?අවසන් වශයෙන් කිව හැක්කේ යාල උද්යානයේ දොරටුව කාර්යාල සංකීර්ණය අසලම ස්ථාපිත කිරීමත් සංචාරක පහසුකම් දියුණු කිරීමත් කළ යුතුව ඇති බවය. ලොවක් පිළිගත් උද්යානයක් තුළ පිරිසිදු හොඳ තත්ත්වයේ වැසිකිළි පද්ධතියක්වත් නැත. වාහන රථගාලක්, සංචාරකයන්ට ගිමන් නිවීමට තැනක්. ආහාර ගැනීමට හොඳ තත්ත්වයේ ආපන ශාලාවක්, කෞතුකාගාරයක් නිර් මාණය කළ නොහැක්කේ ඇයි? ඕනෑ තරම් පරිත්යාගශීලීන් මේ සඳහා දායකත්වය සපයාවි. එහෙත් ඒ සඳහා බලධාරීන් මූලිකත්වය නොගන්නේ ඇයිද යන්න ප්රශ්නයකි. අවම තරමින් ලොවක් පිළිගත් මේ උද්යානයේ උද්යාන පාලකවරයා සිටින ස්ථානය බලන්න. එය ඉතා කුඩා කාමරයකි. ඔහුගේ අභිමානය, ඔහුගේ තරම වෙනුවෙන් කාර්යාල සංකීර්ණයක ඉතා හොඳ කාර්යාලයක් යාලට තිබිය යුතුය.
මේ සියල්ල අප කතා කරන්නේ යාල වනෝද්යානය රැකගැනීම සඳහා වන දීර්ඝකාලීන ආයෝජනයක් වෙනුවෙනි. යාල වනෝද්යානයට විශේෂයෙන්ම සීමාන්තරික කලාපයක් (මිනිසුන්ගෙන්, හෝටල්වලින්, ගෙවල් ඉඩකඩකම් වලින් තොර) අත්යාවශ්යම දෙයකි. එය උද්යානයේ ආරක්ෂාවේ ප්රධානතම අවශ්යතාවකි. සෆාරි ජීප්කරුවන් වැනි අය උද්යානයේ සංරක්ෂණ කාර්යයන්ට බාහිරින් දායක කරගත යුතුය. මේවා මගින් උද්යානය දිගුකල් රැකේ. හෝටල්, සෆාරි සේවා ස්ථාවර වේ. සියල්ලටත් වඩා වන සතුන්ගේ පැවැත්මට හොඳ කලක් උදාවේ. එසේ නොවුණහොත් තවත් ඉතා නොබෝ කලකින්ම උද්යානය අප කාහටවත් අහිමිවිය හැකිය. දැන් ඇති ප්රවණතාව එසේය. යාලෙන් අසිරිය උකහාගත් අයකු ලෙස මට මේවා නොකියා සිටිය නොහැකිය. යාලට අප ණය ගැතිය. එනිසා යාල රැකගත යුතුය. වහාම යාල රැකගැනීම සඳහා ක්රියාත්මකවන්න, මා වනජීවී බලධාරීන්ගෙන්ද එසේ ඉල්ලා සිටින්නට කැමැතියෑයි රියර් අද්මිරාල් ලලිත් ඒකනායක පවසයි.සාකච්ඡා කළේ
ජගත් කණහැරාඅරච්චිඡායාරූප
රියර් අද්මිරාල් ලලිත් ඒකනායක
No comments:
Post a Comment